Przejście na emeryturę a klauzula „claims-made” – kto zapłaci za błąd chirurgiczny wykryty po zamknięciu praktyki?

Przejście chirurga na emeryturę nie kończy automatycznie odpowiedzialności za zabiegi wykonane kilka lat wcześniej. Problem jest szczególnie istotny przy polisie skonstruowanej według zasady „claims-made”. W takim modelu data wykonania zabiegu i data zgłoszenia roszczenia mogą decydować o tym, czy działa konkretna polisa. Po zamknięciu praktyki może więc powstać luka, jeżeli lekarz zakończy ochronę bez odpowiedniego okresu dodatkowego zgłaszania roszczeń.

Na czym polega mechanizm claims-made?

W klasycznym modelu odpowiedzialności ubezpieczenie może być powiązane ze zdarzeniem, które nastąpiło w okresie ochrony. Kodeks cywilny dopuszcza jednak także konstrukcje, w których umowa obejmuje szkody powstałe, ujawnione lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia, w związku ze zdarzeniami z wcześniejszego okresu, na warunkach określonych w umowie.

W praktyce „claims-made” oznacza, że szczególne znaczenie ma moment pierwszego zgłoszenia roszczenia. Przykładowo chirurg wykonał zabieg w 2024 r., zakończył praktykę w 2026 r., a pacjent dowiedział się o możliwym błędzie i zgłosił roszczenie w 2027 r. Sama data zabiegu nie przesądza jeszcze o ochronie. Trzeba sprawdzić, jaka polisa obowiązywała w chwili zgłoszenia i czy obejmowała wcześniejsze zdarzenia.

Przejście chirurga na emeryturę nie kończy automatycznie odpowiedzialności za zabiegi wykonane kilka lat wcześniej

Dlaczego emerytura jest momentem krytycznym?

Po zakończeniu działalności lekarz może nie mieć już aktywnej polisy, do której można zgłosić nowe roszczenie. Dlatego w przypadku „claims-made” trzeba sprawdzić, czy umowa przewiduje dodatkowy okres zgłaszania roszczeń, często określany jako ERP albo „tail”. Taka ochrona pozwala zgłaszać po zakończeniu polisy roszczenia dotyczące zdarzeń objętych wcześniejszym zakresem, ale tylko zgodnie z warunkami i terminem zapisanym w umowie.

Przy planowaniu emerytury należy sprawdzić co najmniej następujące elementy:

  • Datę zakończenia dotychczasowej ochrony ubezpieczeniowej.
  • Datę retroaktywną i zakres wcześniejszych zdarzeń objętych polisą.
  • Długość dodatkowego okresu zgłaszania roszczeń.
  • Warunki uruchomienia ochrony po zakończeniu praktyki.
  • Wyłączenia dotyczące roszczeń znanych przed zawarciem lub przedłużeniem ochrony.

Szczególne znaczenie ma ostatni punkt. Jeżeli przed zakończeniem praktyki lekarz wie już o konkretnym zdarzeniu lub spodziewanym roszczeniu, późniejsze wykupienie ochrony nie musi zapewnić pokrycia. Claims-made nie jest mechanizmem pozwalającym ubezpieczyć znany już problem po fakcie.

Która polisa może zapłacić?

Odpowiedź zależy od konstrukcji konkretnego programu ubezpieczeniowego. Jeżeli polisa obejmuje roszczenia zgłoszone w okresie jej obowiązywania i ma odpowiednią datę retroaktywną, może zadziałać mimo tego, że zabieg został wykonany wcześniej. Jeżeli lekarz przeszedł na emeryturę i uruchomił prawidłowy „tail”, nowe roszczenie może zostać obsłużone w dodatkowym okresie zgłaszania.

Jeżeli natomiast lekarz zakończył polisę bez takiego rozszerzenia, a nowej ochrony już nie ma, powstaje realne ryzyko braku ubezpieczenia dla roszczenia zgłoszonego po zakończeniu praktyki. Nie można wtedy zakładać, że automatycznie zapłaci ubezpieczyciel, który chronił lekarza w dniu operacji. Decydują postanowienia umowy i sposób zdefiniowania wypadku ubezpieczeniowego.

Jak zabezpieczyć przejście na emeryturę?

Najbezpieczniej rozpocząć analizę kilka miesięcy przed zamknięciem praktyki. Należy przejrzeć historię polis, daty retroaktywne, zgłoszone wcześniej okoliczności oraz zasady dotyczące dodatkowego okresu zgłaszania roszczeń. Warto też uzyskać od ubezpieczyciela pisemne potwierdzenie, jaki zakres pozostanie aktywny po zakończeniu wykonywania zawodu.

W przypadku chirurga znaczenie ma także długi okres między zabiegiem a ujawnieniem szkody. Dlatego zakończenie praktyki powinno być traktowane jako moment wymagający osobnego przeglądu ochrony, a nie tylko jako rezygnacja z kolejnej polisy. Przy „claims-made” odpowiedź na pytanie „kto zapłaci?” zaczyna się od ustalenia, kiedy roszczenie zostało po raz pierwszy zgłoszone (kliknij, by dowiedzieć się więcej: https://ubezpieczeniamedykow.pl/blad-rezydenta-a-oc-ordynatora-jakie-zasady-wyplaty-ubezpieczenia/) i jaki dokument ubezpieczeniowy obejmuje ten moment.